Thuật xử thế của người xưa: Tiếng đàn bàn quốc sự (TRÂU KỴ THUYẾT TỀ UY VƯƠNG)

TƯ VẤN QUẢN LÝ
Thuật xử thế của người xưa: Tiếng đàn bàn quốc sự (TRÂU KỴ THUYẾT TỀ UY VƯƠNG)
Tin Vitranet24 » Tư vấn quản lý nhaplieu - 27/02/2019 153

Tề Uy Vương lên ngôi 9 năm, ngày nào cũng đàn quyển ca vang, đắm say tửu sắc. Một hôm có người tên Trâu Kỵ là người nước Tề, xin vào yết kiến Tề Uy Vương, nói:

– Tôi biết gảy đàn, nghe đại vương thích âm luật, nên tìm đến.Uy Vương cho người mang đàn ra. Trâu Kỵ lên dây, nhưng không gảy. Uy Vương hỏi:

– Tiên sinh cho ta nghe một bản chứ?

Trâu Kỵ nói:

– Biết cầm lý (lý thuyết về đàn) mới là quan trọng, còn tiếng đàn chẳng qua là do sợi tơ phát âm mà thôi.Vua hỏi:

– Vậy thế nào là cầm lý?

Trâu Kỵ nghiêm trang nói:

– Cầm là Cấm! Là cấm ngặt! Là cấm chỉ những sự đắm say tửu sắc để giữ cho chánh đạo. Trong đàn, dây lớn nhất chỉ vua, còn các dây nhỏ là bề tôi. Đời Phục Hi chế đàn có 5 dây. Đến Chu Văn thêm một dây, sang Chu Vũ thêm một dây nữa để hợp tình ý giữa vua tôi, vậy đủ biết đàn dùng vào việc chính sự. Uy Vương nói:

– Phải! Tất nhiên tiên sinh phải biết cầm âm?

Trâu Kỵ nói:

– Tôi học đàn tất phải biết chơi đàn, cũng như đại vương lo nghiệp nước, há lại không biết trị quốc hay sao? Nay đại vương cầm mệnh đất nước mà không trị, có khác gì tôi cầm đàn mà không gảy? Tôi ôm đàn mà không gảy thì đại vương không bằng lòng. Đại vương bỏ nước không trị thì trăm họ không bằng lòng!

Uy Vương ngạc nhiên nói:

– Thì ra tiên sinh mượn tiếng đàn để khuyên ta? !

Sau đó Uy Vương mời Trâu Kỵ làm tướng quốc, Trâu Kỵ chấn hưng nước Tề thành một cường quốc.

Lời bàn:

Lời của Trâu Kỵ nói, là nói về nguyên ủy của âm nhạc. Còn nói “cầm”, hai từ ấy nghĩa khác nhau nhưng đọc cùng âm, Trâu Kỵ dùng để nhấn mạnh cho nhà vua thức tỉnh. Trâu Kỵ là vị tướng quốc giỏi của thời đó. Sau thời Án Anh, nước Tề chưa có vị tướng quốc nào sánh ngang với Trâu Kỵ.

Tác giả: Ngô Nguyên Phi – eduviet.